Özel Konular
Nurida Ateşi’nin yıllardır döndüğü iki dünya
Geniş akademik çalışmalarının içinde iki konu, Nurida Ateşi’nin eserlerinde birer iplik gibi uzanır: Kafkas antik çağının silahlı kadınları ve Bakü doğumlu yazar Kurban Said. Her ikisi de yıllar süren kendi araştırmalarının konusudur.
Antik Çağ · Arkeoloji
Kafkas Amazonları
Efsanedeki savaşçı kadınlar yalnızca bir mit miydi — yoksa Kafkasya’nın mezarları başka bir şey mi söylüyor?
Antik Yunan yazarları Amazonları — savaşçı kadınlardan oluşan bir halkı — defalarca Kafkasya’ya ve Karadeniz çevresine yerleştirdi; Herodotos onları Sarmatların ataları Sauromatlarla ilişkilendirdi. Uzun süre bu, salt efsane sayıldı.
Modern arkeoloji tabloyu değiştirdi: bozkır kurganlarında yaylar, oklar ve atlarla gömülmüş kadın mezarları bulundu. Nurida Ateşi araştırmasını Kafkasya’nın içine taşıdı; Geç Tunç ve Erken Demir Çağı mezarlarındaki silahlı kadınları ve savaşçı kadın petrogliflerini arkeolojik bulgulara dayanarak belgeledi ve kimliklendirdi.
Bu çalışma “Kafkas amazonları” (AMEA, 2011) kitabında ve çok sayıda bilimsel makalede toplandı; kendisi de “Kafkas Amazonu” lakabıyla tanınır. Amazon kitaplarını aşağıdan PDF olarak indirebilirsiniz.
Amazon kitapları (PDF)
Edebiyat · Biyografi
Esad Bey / Kurban Said
Bakü’den çıkan en gizemli edebî kişiliklerden biri — ve Nurida Ateşi’nin yıllarca süren arşiv araştırması.
1905’te Bakü’nün petrol dünyasında Lev Nussimbaum olarak doğdu; İslam’a geçerek Mohammed Essad Bey adını aldı. Bu adla Almanca kurgu dışı kitaplar yazdı; ikinci takma adı Kurban Said ile “Ali ile Nino” romanı yayımlandı (Viyana, 1937). 1942’de İtalya’nın Positano kentinde öldü.
“Ali ile Nino”nun yazarlığı tartışmalıdır: kimi araştırmacılar Kurban Said’i Essad Bey ile özdeşleştirir, kimileri ise yazar Yusif Vəzir Çəmənzəminli’yi işaret eder.
Nurida Ateşi, 2005–2011 yılları arasında Esad Bey’in arşiv belgelerini Almanya, Avusturya, Fransa, İtalya, İsviçre ve Gürcistan’dan topladı ve birçoğunu ilk kez yayımladı; bu araştırma “Esed Bey, yüzyılın sırları” (Nurlan, Bakü 2007) kitabında bir araya geldi.
Bu sayfalar, araştırma ilerledikçe denemeler, kaynaklar ve görsellerle genişleyecek.
İletişim
Bu konuları konuşalım
Kafkas Amazonları ve Kurban Said’in dünyası üzerine konferanslara, iş birliklerine ve medya çalışmalarına açığım.